مدل سنگین-درصد خلوص 94.2 - درصد اکسید فسفر 57 درصد (خالص)-مواد ما محلول حداکثر 0.1 -STPP برند ساندیا اصل لایت چگالی 1.0-0.75 -کیفیت بسیار بالا
سدیم تریپلیفسفات (STPP) در صنایع کاشی و سرامیک
Sodium Tripolyphosphate – STPP یکی از مواد شیمیایی مهم در فرآیند آمادهسازی دوغابهای سرامیکی و لعاب است که عمدتاً بهعنوان دیسپرسکننده (Dispersant) و دفلوکولانت (Deflocculant) مورد استفاده قرار میگیرد.
فرمول شیمیایی این ماده Na₅P₃O₁₀ و شماره CAS آن 7758-29-4 است. جرم مولکولی سدیم تریپلیفسفات بدون آب تبلور حدود 367.86 g/mol است.
四川圣地亚国际贸易有限公司.圣地亚SICHUAN SUNDIA CHEMICAL LIMITED COMPANY

---
![]() |
![]() |
_______
سدیم تریپلیفسفات چیست؟
سدیم تریپلیفسفات یک نمک معدنی پلیفسفات است که معمولاً به شکل پودر یا گرانول سفید عرضه میشود و قابلیت حلشدن بالایی در آب دارد. محلول آبی آن خاصیت قلیایی ملایمی دارد؛ pH محلول ۱٪ آن در منابع مختلف حدود 9.1 تا 10.2 گزارش شده است.
در صنایع سرامیک، مهمترین ویژگی STPP توانایی آن در کمک به پراکندهشدن ذرات ریز مواد معدنی و کاهش تمایل آنها به تجمع و فلوکولهشدن است.
⸻
نقش سدیم تریپلیفسفات در صنعت کاشی
در تهیه بدنه و لعاب کاشی، مقدار زیادی مواد جامد ریزدانه مانند:
* خاکهای رسی
* کائولن
* فلدسپات
* سیلیس
* فریت
* زیرکونیوم سیلیکات
* پیگمنتها و مواد افزودنی
در آب پراکنده میشوند. یکی از مشکلات اصلی این مرحله، افزایش ویسکوزیته و فلوکولهشدن ذرات است.
STPP با ایجاد شرایط مناسب برای پراکندگی ذرات و همچنین برهمکنش با یونهای چندظرفیتی مانند Ca²⁺ و Mg²⁺ میتواند به کنترل رفتار رئولوژیکی دوغاب کمک کند.
نتیجه مطلوب میتواند شامل:
کاهش ویسکوزیته → افزایش روانی دوغاب → کاهش آب مورد نیاز → بهبود پمپاژ و اختلاط → کنترل بهتر فرآیند تولید باشد.
مکانیسم عملکرد STPP در دوغاب سرامیکی
در یک دوغاب سرامیکی، ذرات ریز خاک و مواد معدنی تمایل دارند به یکدیگر نزدیک شده و تجمع پیدا کنند.
سدیم تریپلیفسفات با کمک به جداسازی و پراکندگی ذرات باعث میشود ذرات بهصورت یکنواختتری در محیط آبی توزیع شوند.
یکی دیگر از عملکردهای مهم STPP، کمپلکسکردن یا Sequestration یونهای چندظرفیتی است. این ویژگی میتواند اثر یونهای Ca و Mg را در سیستم کاهش داده و به پایداری پراکندگی کمک کند.
بنابراین، STPP صرفاً یک «رقیقکننده» ساده نیست؛ بلکه یک ماده مؤثر در کنترل رئولوژی و پراکندگی دوغاب محسوب میشود.
⸻
کاربردهای سدیم تریپلیفسفات در صنایع سرامیک
1. تهیه دوغاب بدنه کاشی
یکی از مهمترین کاربردهای STPP در آمادهسازی Slip بدنه سرامیکی است.
استفاده صحیح از آن میتواند به:
* کاهش ویسکوزیته
* افزایش سیالیت
* بهبود پراکندگی ذرات
* کاهش تمایل به فلوکولاسیون
* تسهیل پمپاژ دوغاب
* بهبود یکنواختی دوغاب
کمک کند.
2. لعاب کاشی و سرامیک
STPP میتواند در برخی سیستمهای لعاب بهعنوان Dispersant مورد استفاده قرار گیرد و به پراکندگی بهتر مواد جامد مانند فریت، فلدسپات، کائولن و سایر مواد معدنی کمک کند.
3. سرامیکهای بهداشتی
در فرآیند تهیه دوغاب برخی محصولات سرامیک بهداشتی نیز از پلیفسفاتها برای کنترل پراکندگی و رفتار جریان استفاده میشود.
4. چینی و سرامیکهای ظریف
در سیستمهایی که کنترل دقیق ویسکوزیته و پراکندگی اهمیت زیادی دارد، انتخاب نوع و مقدار مناسب STPP میتواند نقش مهمی داشته باشد.
⸻
مزایای استفاده از STPP در کاشی و سرامیک
مهمترین مزایای سدیم تریپلیفسفات عبارتاند از:
✔ قدرت دیسپرسکنندگی مناسب
✔ کاهش ویسکوزیته دوغاب در محدوده مصرف مناسب
✔ بهبود سیالیت دوغاب
✔ کمک به جلوگیری از تجمع ذرات
✔ سازگاری با بسیاری از سیستمهای معدنی
✔ قابلیت حلشدن مناسب در آب
✔ کمک به کنترل یونهای Ca و Mg
✔ امکان کاهش آب مورد نیاز برای رسیدن به ویسکوزیته مشخص، بسته به فرمولاسیون
STPP بهطور گسترده بهعنوان Deflocculant و Dispersant در صنایع مختلف از جمله سرامیک استفاده میشود.
⸻
مشخصات فنی مهم STPP سرامیکی
هنگام خرید سدیم تریپلیفسفات برای کارخانه کاشی و سرامیک، فقط Assay را بررسی نکنید. چند پارامتر مهم باید همزمان بررسی شوند:
پارامتر مقدار متداول برای گریدهای سرامیکی باکیفیت
ظاهر پودر یا گرانول سفید
فرمول شیمیایی Na₅P₃O₁₀
CAS No. 7758-29-4
Assay / Na₅P₃O₁₀ حدود 94–95% یا بالاتر، بسته به گرید
P₂O₅ معمولاً حدود 56–58%
Water Insoluble معمولاً ≤0.10%
pH محلول 1% حدود 9–10
رطوبت باید کنترل شود
Fe₂O₃ برای بدنهها و لعابهای سفید بسیار مهم
سفیدی برای کاربردهای سفید اهمیت دارد
مقادیر دقیق بسته به استاندارد، گرید و تولیدکننده متفاوت است؛ بنابراین COA هر بچ باید ملاک نهایی باشد. برخی مشخصات تجاری گریدهای سرامیکی، برای مثال، Na₅P₃O₁₀ حدود 94–95٪، P₂O₅ حدود 56–58٪ و مواد نامحلول ≤0.10٪ را نشان میدهند.
⸻
منظور از Assay در STPP چیست؟
Assay Na₅P₃O₁₀ مقدار اصلی سدیم تریپلیفسفات موجود در محصول را نشان میدهد.
برای مثال:
Assay Na₅P₃O₁₀ = 94%
یعنی مقدار STPP گزارششده بر اساس Na₅P₃O₁₀ حدود 94٪ است.
هرچه خلوص و یکنواختی محصول بهتر باشد، معمولاً کنترل مقدار مصرف و تنظیم دوغاب نیز قابل پیشبینیتر خواهد بود.
⸻
P₂O₅ = 55 MIN یعنی چه؟
اگر در COA نوشته شده باشد:
P₂O₅: 55 MIN
یعنی مقدار P₂O₅ حداقل 55٪ است.
این عدد با Assay یکی نیست.
برای STPP خالص، مقدار تئوری P₂O₅ حدود 57.6٪ است؛ بنابراین یک STPP با P₂O₅ نزدیک به 57٪ معمولاً با ترکیب شیمیایی STPP با خلوص بالا سازگار است.
⸻
Water Insoluble Matter = 0.1%
اگر روی آنالیز نوشته شده باشد:
Water Insoluble Matter: 0.1% MAX
یعنی حداکثر 0.1 درصد محصول در آب نامحلول است.
به عنوان مثال در 1000 کیلوگرم STPP:
0.1% = حداکثر 1 کیلوگرم مواد نامحلول
این پارامتر برای کاربردهای سرامیکی اهمیت دارد، زیرا مواد نامحلول میتوانند روی یکنواختی دوغاب و فرآیند تولید تأثیر بگذارند.
⸻
چرا مقدار آهن (Fe₂O₃) مهم است؟
برای کارخانههایی که بدنه سفید، لعاب سفید یا محصولات با سفیدی بالا تولید میکنند، میزان آهن اهمیت زیادی دارد.
مقدار بالای ناخالصیهای آهن میتواند روی رنگ و ظاهر محصول نهایی اثر بگذارد. بنابراین برای کاربردهای سفید، بهتر است در کنار Assay و P₂O₅، مقدار Fe₂O₃ نیز در COA بررسی شود.
برخی گریدهای STPP مخصوص کاربردهای سفید سرامیکی، مقدار Fe بسیار پایینی را هدفگذاری میکنند.
⸻
مقدار مصرف سدیم تریپلیفسفات
مقدار مصرف نباید بهصورت یک عدد ثابت برای تمام کارخانهها تعیین شود؛ زیرا میزان بهینه به ترکیب بدنه یا لعاب، نوع خاک، کیفیت آب، میزان Ca/Mg، درصد جامدات، ویسکوزیته هدف و سایر دیسپرسکنندهها بستگی دارد.
در منابع صنعتی، برای برخی کاربردهای سرامیکی محدودههایی مانند 0.2 تا 0.5 درصد وزن خشک گزارش شده است.
مقدار بهینه باید با تست آزمایشگاهی و منحنی Deflocculation تعیین شود.
نکته بسیار مهم این است که مصرف بیش از حد STPP الزاماً باعث رقیقتر شدن بیشتر دوغاب نمیشود و در برخی سیستمها میتواند عملکرد را بدتر کند. بنابراین بهترین مقدار، مقدار آزمایششده در نقطه حداقل ویسکوزیته و پایداری مناسب است.
⸻
STPP را چگونه به دوغاب اضافه کنیم؟
معمولاً STPP بهصورت پودر یا محلول آبی وارد فرآیند میشود.
برای دستیابی به عملکرد یکنواخت:
1. STPP با مقدار مشخصی آب مخلوط شود.
2. از حلشدن مناسب ماده اطمینان حاصل شود.
3. محلول/ماده به سیستم دوغاب اضافه شود.
4. ویسکوزیته و دانسیته اندازهگیری شود.
5. مقدار مصرف بر اساس نتیجه آزمایش تنظیم شود.
از آنجا که STPP در آب محلول است، آمادهسازی محلول آن نسبتاً ساده است.
⸻
تفاوت STPP با سیلیکات سدیم
در صنعت سرامیک، Sodium Silicate نیز بهعنوان دفلوکولانت استفاده میشود.
اما عملکرد این دو ماده دقیقاً یکسان نیست.
ویژگی STPP سیلیکات سدیم
نوع پلیفسفات سدیم سیلیکات
نقش Dispersant / Deflocculant Deflocculant
کنترل یونهای چندظرفیتی بسیار مهم متفاوت
کنترل ویسکوزیته مناسب قوی و وابسته به سیستم
هزینه معمولاً بالاتر معمولاً اقتصادیتر
مناسب برای سیستمهای مختلف بدنه و لعاب بسیاری از سیستمهای بدنه
حساسیت به فرمولاسیون دارد دارد
بنابراین انتخاب بین STPP، سیلیکات سدیم، پلیاکریلاتها یا ترکیب آنها باید بر اساس آزمایش واقعی روی مواد اولیه کارخانه انجام شود.
⸻
نکات مهم هنگام خرید STPP برای کارخانه کاشی
هنگام خرید، توصیه میشود علاوه بر قیمت، موارد زیر بررسی شود:
1. Assay
ترجیحاً مقدار واقعی Na₅P₃O₁₀ مشخص باشد.
2. P₂O₅
مقدار بالاتر و پایدارتر معمولاً نشاندهنده گرید مناسبتر STPP است، ولی باید همراه سایر پارامترها ارزیابی شود.
3. Water Insoluble
برای کاربرد سرامیکی، مقدار پایین مواد نامحلول اهمیت دارد.
4. Fe₂O₃
برای کاشی و سرامیک سفید بسیار مهم است.
5. pH
برای جلوگیری از تغییر رفتار دوغاب باید کنترل شود.
6. سفیدی
در بدنه و لعاب سفید اهمیت بیشتری دارد.
7. اندازه ذرات و سرعت حلشدن
برای کارخانههایی که سیستم آمادهسازی اتوماتیک دارند، این موضوع اهمیت ویژهای دارد.
8. ثبات بین بچها
یک محصول ممکن است یک COA بسیار خوب داشته باشد، اما اگر کیفیت بچهای مختلف نوسان داشته باشد، تنظیم دوغاب دشوار میشود.
⸻
جمعبندی
سدیم تریپلیفسفات (STPP) با فرمول Na₅P₃O₁₀ و CAS 7758-29-4 یک ماده شیمیایی مهم برای دیسپرسکردن و دفلوکولهکردن دوغابهای سرامیکی است. این ماده با کمک به پراکندگی ذرات و کنترل اثر یونهای چندظرفیتی میتواند باعث بهبود روانی و کنترل ویسکوزیته دوغاب شود.
برای خرید STPP مخصوص صنایع کاشی و سرامیک، بهتر است به جای توجه صرف به عبارت «94%» یا قیمت، Assay، P₂O₅، Water Insoluble، Fe₂O₃، pH، سفیدی، اندازه ذرات و ثبات کیفیت بچها را همزمان بررسی کنید.
نام محصول: سدیم تریپلیفسفات صنعتی و سرامیکی
نام انگلیسی: Sodium Tripolyphosphate
نام اختصاری: STPP
فرمول شیمیایی: Na₅P₃O₁₀
CAS: 7758-29-4
ظاهر: پودر یا گرانول سفید
کاربرد اصلی: Deflocculant / Dispersant
کاربردها: بدنه کاشی، لعاب، سرامیک، چینی و سرامیک بهداشتی
P₂O₅: بسته به گرید، معمولاً حدود 56–58٪
Water Insoluble: گریدهای سرامیکی باکیفیت معمولاً ≤0.10٪
pH محلول 1٪: حدود 9–10
بستهبندی متداول: کیسههای 25 کیلوگرمی و جامبوبگ، بسته به تولیدکننده.
1500ng-kHz دراپ سایز 80ng تا 200ng -دارای ۱۰۲۴ نازل مستقل، رزولوشن Native برابر 400 dpi و ساختار مقاوم با نازلپلیت فلزی قابل تعویض-ضریب تعمیر تا ۷۰ درصد- High-performance industrial printhead featuring 1024 nozzles, 400 dpi resolution, 30–80 pL drop sizes